Hướng dẫn cơ bản vẽ bản đồ
Dưới đây là các hướng dẫn vẽ bản đồ dành riêng cho giao thông tại Việt Nam. Bạn sẽ tìm được các case điển hình thường gặp trong quá trình vẽ bản đồ.
Các lỗi thường gặp khi edit
Sau đây là tóm tắt các lỗi thường hay gặp. Bạn hãy bấm vào đây để xem chi tiết và cách sửa lỗi nhé.
- Quên không xác nhận địa chỉ (Address) cho đường, đường bị lỗi này sẽ có viền màu đỏ và không được hiện trên bản đồ live.
- Khi vẽ hoặc điều chỉnh giao điểm Phải kiểm tra giao điểm đó có cho rẽ/ đi thẳng chưa.
- Loop Roads: 2 đoạn đường (segments) không được nối vào nhau tạo thành vòng lặp theo hình vòng tròn/ hình vuông. >> Khắc phục: Vẽ thành 3 đoạn
- Lỗi đường chưa được kết nối: Khi bấm vào segment sẽ không thể hiện mũi tên đi thẳng. Khắc phục: Bạn kéo điểm kết nối ra chỗ khác, sau đó rồi kết nối lại. Nguyên nhân lỗi là đang đặt chế độ Zoom quá nhỏ khi vẽ đường, và hãy thao tác chậm lại để vẽ chính xác nhé.
- Không edit hàng loạt nếu bạn không nắm rõ nguyên tắc, rất dễ sẽ bị mất tên đường, PHẢI KIỂM TRA KỸ TRƯỚC KHI SAVE. Chỉ nên edit 1 lúc các đường chưa được đặt tên.
Tips giúp edit nhanh hơn
- Để chia 1 đoạn đường dài thành 2 đoạn đường: Nối thêm 1 segment vào điểm cần chia, sau đó xoá luôn segment mới vẽ đó đi > Save.
- Tạo 1 Junction (giao lộ) giữa 2 segment cắt nhau: Bấm Ctrl và chọn 2 segment > Bấm vào biểu tượng hiện ra
để tạo giao lộ. - Cài app Google Photos sẽ xem được toạ độ hình ảnh mình đã chụp hoặc mở được trong Google Map. (Lưu ý nhớ bật Toạ độ trong app chụp hình nha). Gõ toạ độ (định dạng 20.08484, 106.08622) vào thanh Search sẽ tìm được vị trí chính xác.
- Vẽ đường nhanh: Bấm phím tắt “i” để bắt đầu vẽ đường, và Shift + Click khi vẽ xong điểm cuối sẽ nhanh hơn chọn icon Road và double click.
- Bấm vào icon GOOGLE ở góc dưới bên phải màn hình để mở Google Map tương ứng với vị trí mình đang chỉnh sửa.
- Khi SAVE mà báo lỗi không cho lưu, hãy kiểm tra:
- Segment đang được edit và Segment liền kề bị lock level cao hơn level của bạn.
- Có thể do WME bị lỗi, bạn F5 lại thì sẽ save tiếp được (sẽ phải vẽ lại từ đầu)
- Nếu không phải 2 nguyên nhân trên, bạn thử hạ segment đó xuống 1 bậc (ví dụ từ Primary Street hạ thành Street) rồi chỉnh sửa. Nhớ nâng hạng đường lại nhé
Phím tắt
Nếu quên, Bạn có thể xem chi tiết bằng cách bấm vào Keyboard Shortcuts ở dưới màn hình editor nhé. Chi tiết tham khảo ở đây
- I: Vẽ thêm 1 đoạn đường (segment)
- W: Chọn 1 node (Giao điểm) rồi bấm W để Cho phép rẽ tất cả các hướng
- Ctrl+A: Chọn toàn bộ đoạn đường (đã đặt tên)
- Ctrl + Chọn từng segment: Chọn nhiều đoạn đường theo ý thích
- Alt + Chọn 2 segment: Chọn toàn bộ các phần ở giữa 2 segment
- Ctrl+Shift+Kéo chuột chọn: Chọn nhanh 1 vùng bằng chuột.
- Shift+G: Bật layer GPS để thấy hướng di chuyển thực tế của các xe.
- Shift + Z: hiển thị Disable Turns (hiển thị hướng không được phép đi) - NÊN LUÔN BẬT LAYER NÀY ĐỂ TRÁNH LỖI KHÔNG ĐƯỢC RẼ!
- Ctrl+S: Lưu lại.
Phân loại đường bộ
Dưới đây đưa nguyên tắc cơ sở để phân loại đường. Tùy vào thực tế mà editor có thể quyết định nâng cấp/hạ cấp loại đường để Waze dẫn đường hiệu quả nhất. Loại đường cấp càng cao thì Waze có sự ưu tiên dẫn qua.
| Phân Loại | Áp dụng |
|---|---|
| Freeway/ Cao tốc | - Đường Cao tốc - Đường vành đai 3, 4, 5… thiết kế như cao tốc |
| Ramp/Đường nối | - Lối Vào/Ra (Entrance/Exit) cao tốc - Nhánh rẽ lên cầu, rẽ tại các nút giao không đồng cấp - Nối giữa 2 đường Quốc Lộ/ Tỉnh lộ (Ramp sẽ không bị bỏ qua khi dẫn đường xa >200km, nếu dùng street thì sẽ bị bỏ qua khi dẫn đường xa) - Note: Không nên dùng Ramp làm Chỗ rẽ/quay đầu giữa 2 đường đôi thông thường, dùng street/hoặc dùng loại đường đang nối vào điểm đó là ok. |
| Major Highway/ Xa lộ lớn | - Quốc lộ (một vài quốc lộ đường quá xấu có thể hạ cấp) - Đường nối TT hành chính của Tỉnh với Tỉnh khác - Tuyến đường cho chạy vận tốc cao quãng đường dài, ít giao cắt, mà trong đó nhiều tuyến đường liên tiếp nhau sẽ tạo thành 1 trực đường lớn nối các tỉnh với tỉnh (Ví dụ Nguyễn Văn Linh Q7, Mai Chí Thọ Q2, Võ Văn Kiệt Q1) - Đường vành đai cấp độ 2 - Tuyến Đường tránh thay thế đường quốc lộ đi qua đô thị - Điểm đầu và điểm cuối của dạng đường này thường là loại đường Quốc lộ, một số ít là Quốc lộ nâng lên cao tốc - Tuyến Đường nối cao tốc |
| Minor Highway/ Xa lộ cấp nhỏ | - Tỉnh lộ - Đường nối Trung tâm hành chính giữa Huyện - Huyện , Quận - Quận, Thành phố (trực thuộc TP TW) - Quận (Gọi chung là đường nối cấp Huyện với nhau) - Các tuyến đường khác trong thành phố cho chạy vận tốc tương đối cao, ít bị giao cắt (Ví dụ: Nguyễn Cơ Thạch Q2) Điểm đầu và điểm cuối của dạng đường này thường là loại đường Cao tốc, Quốc lộ |
| Primary Street/ Đường chính | - Trục đường chính trong phạm vi nội thành, đô thị - Đường huyện: Điểm đầu và điểm cuối của dạng đường này thường là loại đường Quốc lộ và Tỉnh lộ - Trong nội thành (Trung tâm thành phố) Đường chính (PS) nên là đường có 2 làn mỗi bên trở lên, hoặc đường 1 chiều có 2 làn. Một số đường 1 làn mỗi bên nếu là đường huyết mạch hoặc đường vắng rộng rãi lưu thông thuận lợi có thể xem xét nâng lên Đường chính nếu phù hợp - Lưu ý: Đường trong nội thành có những đường 3,4,5 làn nên không nên phân cấp đường cao hơn “đường chính” vì waze có thể dẫn đường người đi qua xuyên qua “nội thành” (vùng lõi đô thị) HN SG (nơi có tốc độ di chuyển chậm) dẫn đến trải nghiệm không tốt |
| Street/ Đường | - Đường 1 làn mỗi bên ô tô đi được, có thể tránh nhau bằng cách đi sang làn bên kia. - Các loại đường khác |
| Passenger Way PSW/Narrow Street NS/ Đường hẹp | Loại “Đường hẹp” được Waze định nghĩa là những con đường rất nhỏ, xe ô tô vẫn có thể đi qua nhưng sẽ gặp khó khăn. Bạn sẽ không muốn lái xe vào loại đường này, trừ khi nó giúp bạn tiết kiệm thời gian đáng kể. → Do đó, Hẻm (Ngõ) có chiều rộng nhỏ hơn 7m (đo bằng Ruler trên hình vệ tinh) nên đặt là Đường hẹp (Lưu ý chỉ áp dụng với Hẻm do hẻm hay bị lấn chiếm) Ghi chú: - Nguyên tắc: Để ô tô có thể đi lại với tốc độ bình thường và có thể tránh nhau (Xe ô tô con kích thước 1.8m, ô tô tải là 2.5m; Chiều rộng 1 làn đường tiêu chuẩn là 3.5m; Xét trong điều kiện hẻm ở VN không có vỉa hè nên đa phần sẽ bị chiếm bởi cây cảnh, để xe máy) - Một số Street/Đường đặt yêu cầu 1 làn mỗi bên nhưng chợ dân sinh, ô tô đậu cả 2 bên đường gây hẹp đường cũng => đặt Đường hẹp - Mục đích là để Waze không dẫn xe ô tô vào đường hẻm nhỏ khó đi. - Bài viết chi tiết: Loại đường: Đường hẹp (Narrow Street/ Passageway) - Đường nội bộ (Private) có thể dùng để thay thế cho Đường hẹp do đường nội bộ có mức độ phạt điểm cao hơn nhiều. Mức phạt cho Narrow Street là 5-10 phút, Waze vẫn có thể lách vào để tránh kẹt xe nặng |
| Private road/ Đường nội bộ | - Loại đường này được sử dụng cho những khu vực có cổng bảo vệ, không cho phép xe ngoài đi vào khu vực phía bên trong. - Ngoài ra, do “Loại Đường hẹp” vẫn có khả năng được Waze dẫn vào. Ở thời kỳ đầu dữ liệu người dùng Waze chưa đủ lớn, và nhiều hẻm quá nhỏ không lọt xe hơi chưa được chặn hoàn chỉnh. Điều này dẫn đến việc Waze có thể tính toán rằng đi vào đường hẹp nhanh hơn đáng kể so với đường lớn, nhưng thực tế khi xe ô tô đi vào lại rất khó khăn do hẻm quá nhỏ. Vì lý do này, nhiều khu vực toàn hẻm sẽ được đặt là Đường nội bộ (Private) để tránh Waze dẫn vào. |
| Offroad | - Đường có địa hình phức tạp, gồ ghề, chông chênh và nhiều cát, sỏi, đá, bùn lầy… mà các loại ô tô thông dụng, gầm thấp không thể đi qua được. (Chỉ những xê Offroad 4x4 mới qua được địa hình này) - Đường dự án |
| Unpaved/Đường chưa trải nhựa, bê tông | - Hãy tick vào Unpaved nếu đó là Đường đất/ chưa trải nhựa, bê tông (Lưu ý: Đường này Xe vẫn đi qua được bình thường (ví dụ đường ở các vùng xâu vùng xa, biên giới). Trong app Waze có option là Avoid Unpaved road, nếu người dùng chọn option này thì Waze sẽ hạn chế dẫn qua) |
| Railroad (Đường sắt) | Đường sắt, cáp treo |
| Ferry (Phà) | Phà, Thuyền cao tốc |
Đặt tên Thành Phố (City)
Để hỗ trợ cho người sử dụng tìm kiếm và định hường tốt hơn về các vùng miền, tôi đề xuất nên áp dụng đồng đều là đặt tên thành phố (city) đến cấp Huyện, bao gồm: Huyện, Quận, Thị xã, Thành phố thuộc tỉnh, Thành phố thuộc Thành phố trực thuộc trung ương.
Trước khi tạo City, các bạn lưu ý kiểm tra City đó đã tồn tại chưa để tránh trùng lặp.
Nguyên tắc như sau:
1. Cấp thành phố trực thuộc Trung ương: Đặt tên thành phố trùng với tên thành phố, không thêm tiền tố TP. Ngoại lệ, Thành phố Hồ Chí Minh, đặt là “TP. Hồ Chí Minh”. Ví dụ: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh
2. Cấp thành phố trực thuộc Tỉnh:
- Không trùng tên với tên của Tỉnh, ta thêm tiền tố TP vào tên thành phố. Ví dụ: “TP. Vinh” trực thuộc tỉnh Nghệ An. “TP. Thủ Đức” trực thuộc TP. Hồ Chí Minh
- Trùng tên với tên của tỉnh, ta thêm tiền tố TP vào tên thành phố. Ví dụ như “TP. Bắc Giang” trực thuộc tỉnh Bắc Giang
3. Đối với Quận trực thuộc thành phố trực thuộc trung ương: Đặt theo “Tên quận, Tên thành phố TW”
Long Biên, Hà Nội; Hải Châu, Đà Nẵng; Quận 1, TP. Hồ Chí Minh;…
4. Tên Huyện không cần thêm tiền tố “H.”
Ngoại lệ, Tên Huyện của nhiều Tỉnh trùng nhau thì ta thêm tên Tỉnh vào phía sau của tên Huyện.
Ví dụ: Huyện Châu Thành, Tỉnh Trà Vinh = Châu Thành, Trà Vinh;
Huyện Châu Thành, Tỉnh An Giang = Châu Thành, An Giang;
Huyện Châu Thành, Tỉnh Kiên Giang = Châu Thành, Kiên Giang
Thị xã (Đô thị loại 3) đặt theo ví dụ Thị xã Hương Thuỷ = TX. Hương Thuỷ
5. Đơn vị hành chính cấp xã, phường không khuyến cáo đặt thường xuyên vì tác dụng ko nhiều lại gây rối trên bản đồ, chỉ nên Đặt cho Thị Trấn (đô thị loại 4)
Ví dụ: Thị trấn Đồng Văn = TT. Đồng Văn
Đặt tên cho Đường, Quốc Lộ, Tỉnh Lộ, Huyện Lộ
Theo luật Giao thông đường bộ, Mạng lưới đường bộ được chia thành sáu hệ thống: quốc lộ, đường tỉnh, đường huyện, đường xã, đường đô thị và đường chuyên dùng.
Để thống nhất trên toàn quốc (theo luật) cũng như thói quen của từng vùng miền, ký hiệu các tuyến đường nên đặt như sau:
Mã hiệu đường (Road shield) - Căn cứ theo Luật để thống nhất cách ghi
- Cao tốc: CT - Ví dụ: CT01, CT02
- Quốc lộ: QL - Ví dụ: QL1, QL8B
- Đường tỉnh (tỉnh lộ): ĐT - Ví dụ ĐT10, ĐT885B
- Đường huyện (huyện lộ): ĐH - Ví dụ: ĐH401, ĐH9B
Street Name (tên chính của đường): Đặt theo tên công bố chính thức của UBND địa phương
Hà nội: Ngõ - Ngách - Hẻm đặt theo ví dụ: Ngõ 75 Trường Chinh, Ngách 99/75 Trường Chinh, Hẻm 12/99/75 Trường Chinh
Huế: Kiệt - Ngõ - Hẻm đặt theo ví dụ: Kiệt 75 Võ Thị Sáu,…
TP. Hồ Chí Minh: Hẻm - Hẻm - Hẻm đặt theo ví dụ: Hẻm 75 Trường Chinh,…
Ngoại lệ, các đường trùng tên với phường. Ví dụ Vĩnh Tuy đặt thành Đường Vĩnh Tuy, Cầu Vĩnh Tuy
City Name (thêm thành phố của đường):
Về mặt hiển thị thì đặt tên đường là đủ, nhưng để tránh bị trùng khi sử dụng hộp tìm kiếm (search box):
- Đường trong đô thị có xu hướng đặt tên giống nhau như Võ Nguyên Giáp, Võ Văn Kiệt,… nên đặt kèm tên Thành Phố theo tên đô thị như TP. Bà Rịa hoặc TP. Vũng Tàu
- Tương tự Đô thị loại 2,3, 4 như thị trấn cũng nên vậy. Nếu khu vực đó chưa tạo thị trấn thì nên đặt theo Huyện thường trong 1 huyện sẽ không trùng tên. Nếu chưa được tạo thì có thể đặt theo Tỉnh.
- Quốc lộ, Tỉnh lộ, Cao tốc có thể đặt theo tên Tỉnh, hoặc không tên (nocity) đều không ảnh hưởng. Nếu có thể đặt thì cũng nên để tìm đoạn đó dễ hơn.
Nhập tên đường như ví dụ “QL 56, Thị trấn Ngãi Giao, huyện Châu Đức” ko hợp lý vì tên đường này sẽ hiển thị trên map (dài) và không cần thiết do địa chỉ chi tiết thế này đã đồng bộ từ Google Map sang
Alternate Name (tên phụ):
- Ngoài ra, do từng địa phương có những cách gọi khác nhau (Ví dụ QL10 miền Bắc có nơi gọi là Đường 10, ĐT10 miền Nam gọi là Tỉnh Lộ 10 >> Tại mục Alternate Name, điền thêm tên gọi theo địa phương/vùng miền để mọi người dễ dàng tìm ra đường đó trên WME
- Các đường Cao tốc, Quốc lộ và Tỉnh lộ thì ngoài tên chính thức thì ta nên thêm một Tên Phụ là tên của Tỉnh (chọn trong phần “Add alternate name”). Ví dụ: Cao tốc Hà Nội Hải Phòng, Hải Dương cho đoạn cao tốc đi qua địa phận Hải Dương
Đặt tên cho Ramps
Ramps thông thường là một nhánh rẽ exit/entrance (thoát/vào) đường nào đó. Thông thường Ramp sẽ không có tên đường, thay vào đó sẽ có những bảng chỉ dẫn Ramps đó sẽ đi về hướng nào (Ở VN ít người để ý vì bảng bé quá).
Không nên đặt tên Ramps bằng tên đường chính. Đối với Ramp tại điểm quay đầu xe, Ramp phụ tại giao lộ lớn thì không cần đặt tên.
Các vấn đề cần lưu ý để đặt tên Ramp để tránh gây khó hiểu cho lái xe :
- Voice đọc dẫn đường đối với Ramp theo cấu trúc sau: [Thoát ra bên phải] + [về hướng] + [tên Ramp]
*Note: TTS đã được set up nếu gặp cụm “hướng hướng” hoặc “hướng lối” thì chỉ phát âm 1 từ “hướng”. Do đó đặt tên Ramp có chữ "Hướng đi X /Lối đi X " thì TTS sẽ đọc là “Thoát ra bên phải” “về hướng” đi X.
- Trường hợp Ramp không có tên, Waze sẽ tự động dùng tên của đường tiếp theo mà Ramp nối vào. Do đó các ramp trong thành phố có thể không đặt tên cũng được.
- Dấu “>” TTS sẽ tự đọc là “đi”.
- Dấu “/” có nghĩa là “HOẶC” (TTS không phát âm)
Cách đặt tên Ramps: [Đường mà Ramp sẽ dẫn vào] > [Hướng đích đến 1 ] / [Hướng đích đến 2]
| LOẠI | BIỂN BÁO | ĐẶT TÊN RAMP |
| Lối vào cao tốc | CT01 đi Phan Thiết / Nha Trang | Lối vào CT01 > Phan Thiết / Nha Trang |
| Lối ra cao tốc | Bảng chỉ dẫn có ghi QL 1 đi Xuân Lộc | Lối ra QL1 > Xuân Lộc |
| Bảng chỉ dẫn chỉ ghi Xuân Lộc | Lối ra Xuân Lộc | |
| Các Ramp lên nhánh cầu vượt trong TP. | Ví dụ cầu Thủ Thiêm để ra Nguyễn Hữu Cảnh, trên bảng chỉ dẫn chỉ ghi Cầu Sài Gòn/ Q1/ Bình Thạnh. Nhưng mình vẫn đặt tên ramp kèm cả tên đường Ramp sẽ nối vào | Lối ra Cầu Sài Gòn/Quận 1/Bình Thạnh Trường hợp không có tên Waze sẽ tự dùng tên đường tiếp theo |
Case khi vẽ giao lộ ở VN
Dưới đây là các Case điển hình hay thường gặp khi edit các giao lộ phức tạp ở Việt Nam, mọi người lưu ý để edit bản đồ cho đúng nhé